Ooit hoorde ik ergens dit: ‘als je partner overlijdt, verlies je je toekomst, als je van je partner scheidt, verlies je ook je verleden’. En ik onderschreef dat volledig: ik kijk nooit meer met vertedering terug op herinneringen uit mijn huwelijk.
Maar ik weet niet hoe je terugkijkt op je huwelijk (relatie) na het overlijden van je partner. Zouden die herinneringen ook pijnlijk zijn en zo ja, blijft dat dan zo?
Want ik merk dat er voor mij geen fijne herinneringen meer zijn. Van zijn laatste levensjaren weet ik dat Bas worstelde met zijn strijd om hier te blijven en dat kijkt toch anders terug op gebeurtenissen, het kijkt dus ook anders naar de foto’s van die gebeurtenissen.
Ik was zo blij met mijn drie kinderen. Wat een rijkdom, drie kinderen! Drie spartelende lijfjes op schoot, drie krulharige bolletjes, drie kleine stemmetjes, drie paar lieve voetjes, drie kusjes voor het slapengaan.
Het was best pittig en inspannend om ze in mijn eentje op te voeden en daarnaast de kost te verdienen en ik was o zo blij als ze eindelijk allemaal lagen te slapen, rust!
Maar ik was dankbaar, echt bewust diep dankbaar dat ik hun jeugd zozeer meekreeg, dat ik alle stapjes mocht meemaken. Alle zwemdiploma’s, alle grapjes aan tafel, alle eerste schooldagen. Die herinneringen neemt niemand me meer af, bedacht ik me tevreden.
Wel dus. Ik moet werkelijk graven naar herinneringen. Ben ondanks, of misschien wel dankzij mijn immer verwoed back-uppen alle foto’s van een aantal jaren kwijt.
Maar ik herinner me ook niet meer hoe ze klonken, hoe ze voelden, hoe het was om met zijn allen aan tafel te zitten.
En bekijk ik de foto’s die er nog wel zijn, dan snijdt de pijn door mijn ziel.
We waren best ondernemend met zijn vieren, een hecht gezin, ondanks alle moeilijkheden die er zeer zeker ook waren. Ik heb veel foto’s van onderweg. Zomaar midden in de winter een middag naar Bourtange. Geregeld taartjes eten op de Wallen in Amsterdam. Turkse pizza eten in Nunspeet, want Bas vond die in Nunspeet de allerlekkerste en hij werd er dan ook onthaald als een vriend.
Geen van ons heeft na Bas’ dood nog een pizza gehaald daar. Stel je voor dat ze vragen ‘waar is Bas toch?’, en dat je dan moet vertellen dat hij dood is. Aan mensen die hem echt lief vonden. Middenin zo’n zaak vol met mensen. De blikken van schrik en medelijden. Ik krijg het al benauwd bij het idee.
Op de foto’s van die laatste jaren kijkt Bas steevast strak in de lens. Bijna alsof hij wilde zeggen:’ Kom maar op en kijk maar goed, want nog even en dan ben ik er niet meer.’
Maar de foto’s van toen hij klein was, zijn mogelijk nog pijnlijker. Want hij was zo lief, zo uitbundig vrolijk en enthousiast. Een beetje onhandig, een beetje traag, maar superslim. En zo zachtaardig.
Mijn lieve kind, hoe heeft het zo ver kunnen komen? Dat jij niet meer verder kon en dat wij nu verder moeten zonder jou?
Er komt een moment, dat hoop ik althans van harte, dat ik terugkijk op die jaren, dat ik blader in albums, en dat ik dan een glimlach voel die vanuit mijn hart komt. Dat ik glimlach bij al die mooie gezinsherinneringen. Dat ik weet, zoals ik nu weet, dat we nooit meer compleet zijn, maar dat we ooit heel gelukkige momenten hadden.
Mooi