Het licht gaat uit

Het licht gaat een beetje uit. 
De afgelopen maanden was ik erg druk met Stilgeweest. Bijeenkomsten in verschillende delen van het land, de organisatie en publicatie daarvan, voorbereidingen voor verdere activiteiten. Het overdragen van het voorzitterschap, de – dus geslaagde – zoektocht naar die nieuwe voorzitter. Een nog niet geslaagde zoektocht naar iemand die onze social media verder wil oppakken en uitbreiden. 
Ideeën genoeg, er is gewoon nog heel veel nodig als het gaat om het voorlichten en bijstaan van nabestaanden van zelfdoding. Maar mijn accuutje loopt langzaam leeg.

Het begon op een weekje vakantie, hoe klassiek. Opeens kon ik niet meer zo goed lopen. De vermoeidheid drukte als een zware deken. Ik heb al tientallen jaren een spierziekte, maar het kostte me enige dagen om dit te herkennen als een aanval daarvan.
Rust dus, zo’n aanval kan wel een week of zes duren en in die tijd is alles wat ik doe net teveel.
Maar er gebeurde meer. Mijn spierziekte zet al mijn zenuwen op scherp: ik hoor geluiden scheller, mijn smaak verandert, ik zie lichten feller. Ik ben echter ook emotioneler. Aangezien de gemiddelde neuroloog mij dan meteen het stempel ‘psychisch niet in orde’ opdrukt, ook al lig ik verlamd aan een infuus en heb ik een duidelijke, niet te missen diagnose, kom ik daar moeizaam voor uit. Nee hoor, psychisch sterk als altijd, kuch. 
Alleen, dat ben ik dus niet. Als iemand op vakantie aan me vroeg hoe het met me gaat, moest ik huilen. Als ik alleen al bedacht hoe het met me gaat, moest ik huilen.
De kraan staat open en lijkt even niet te sluiten. Ik heb me nooit verzet tegen mijn rouw en dat doe ik ook nu niet, maar het verbaast me wel.

Onlangs liep ik door de Hema en ik zag daar kleine smalle kinderspijkerbroekjes hangen. En ik dacht aan kleine Bas met zijn spillepootjes en dat je in die tijd juist bij de Hema broekjes kon kopen die je aan de bovenkant met een knoopje kon verstellen, zodat ze niet van zijn niet bestaande billetjes zouden afglijden. Kleine dunne pootjes onder een witblonde krullenbol. En opeens liep ik in de Hema met een brok in mijn keel.
Opeens heb ik er weer zo’n last van dat hij dood is. En ik vind het zo vreselijk dat het zo’n eenzame dood moest zijn.
En dat gevoel, die gedachte trek ik door naar al die anderen. 
Ik haalde Marie op in Putten in plaats van in Zwolle omdat de trein vanaf Putten niet verder reed na een aanrijding. Ze stond verslagen op straat, voor het station. We moesten er allebei van huilen. 
Afgelopen week reed uitgerekend Marie weer langs station Wezep toen daar de trein niet meer verder reed na een aanrijding. Ze kwam bedrukt aan. Al dat verlies.

Afgelopen jaren heb ik wel honderden verhalen gehoord en gelezen van mensen die hun kind, partner, beste vriend, ex-partner, ouder, broer of zus verloren. Al die verhalen grepen me persoonlijk aan. Maar ik kon oprecht meeleven met die mensen zonder mee te lijden. 
Langzaamaan is dat veranderd. Weer een verhaal van ouders die jarenlang met een kind leurden, geen passende hulp kregen, verder leurden, totdat het te laat was. Zoveel verhalen die lijken op dat van ons. Verhalen die ouder zijn dat dan van ons, maar ook hele recente verhalen. Van jongelui die niet wisten hoe ze dit leven moesten leiden, die misschien niet perse dood wilden maar die het bijna uitschreeuwden van wanhoop: help mij, ik kan het niet alleen.
Ik voel me zo machteloos. Als ik langs zo’n stilstaande trein kom, dan denk ik aan weer een familie in puin. Als ik een rouwende moeder zie, denk ik aan alle hulp die niet aan haar kind is gegeven. 
Wanneer verandert er werkelijk iets? Worden deze kinderen opgemerkt en bijgestaan, wordt er een menselijk gesprek met ze gevoerd, in plaats van ‘pillen erin, deur op slot’, zoals wij zelf meemaakten en zoals we dat van zoveel anderen hoorden.
Het is geen aanklacht tegen hulpverleners, die doen namelijk wat ze kunnen, het is een aanklacht tegen het systeem, dat kinderen die niet lijken te passen zo ontiegelijk eenzaam hun einde doet opzoeken. 

Ik ben er zo ontzettend moe van. Als ik het woord zelfdoding zie, of zelfmoord, of suïcide, voel ik alle energie uit me weg trekken. Geen gevoel van ‘ik ga de barricaden op, ik ga er iets aan doen, en lukt het me niet om dit systeem om te buigen, dan ga ik toch ten minste de nabestaanden bijstaan’. Dat gevoel had ik de afgelopen zeven jaar dus wel. 
Nu alleen maar het gevoel van dikke tranen, een dikke keel en benen die dienst weigeren. Van het missen van mijn oudste zoon, die er dit aankomend weekend, waarop alle kinderen hier zullen zijn, weer niet bij zal zijn. Die een aantal van die kinderen niet of nauwelijks hebben gekend. Die langzaam steeds verder wegglijdt uit mijn leven. Maar die voor mij een witblonde krullenbol op spillepootjes is, een klein lief o zo kwetsbaar knulletje.
Daarnet las ik in de krant over een driejarig jongetje, dat was weggeleid bij het tramongeluk in Lissabon waarbij zijn ouders respectievelijk overleden en zwaargewond raakten. En ik voel de tranen over mijn wangen rollen. Och jongetje toch, wat een leed.

Ik heb mijn taken even overgedragen aan de rest. Gelukkig is Stilgeweest allang niet meer een organisatie van één middelbare vrouw en een handjevol zeer gemotiveerde studenten. Er zijn meer mensen bijgekomen, er staat meer organisatorisch talent aan het roer, er wordt dus voor en achter de schermen hard gewerkt, ook zonder mijn input.
Het voelt wel stom. Want ik wil zo graag, ik wil graag dat dingen ten goede veranderen. En ik wil daar zo graag mijn schouders onder zetten.
Maar mijn lijf én mijn geest steken daar – onlosmakelijk van elkaar – voor nu even een stokje voor.

Wees dus niet bevreesd om contact te zoeken met Stilgeweest voor wat dan ook. Er zijn nog steeds mensen die jouw vraag en verzoek kunnen en willen oppakken. Ik ben ontzettend trots op ze, want ze doen dit allemaal naast hun werk, studie en privéleven.
Over niet al te lange tijd hoop ik me weer bij hen te voegen.